Hồng cổ Sa Pa – Hành trình từ Việt Nam sang Bỉ

Từ những khu vườn Sa Pa đến Lâu đài Hoàng gia Laeken tại Brussels, hồng cổ Sa Pa đã đi qua một hành trình đặc biệt. Đằng sau giỏ hoa trao tặng Nhà Vua và Hoàng hậu Bỉ là những ngày chuẩn bị khẩn trương, sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, nhà khoa học và người trồng hoa, cùng tâm huyết mang nét đẹp thiên nhiên Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Sáng 23/10/2026, giờ địa phương, tại Lâu đài Hoàng gia Laeken, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly hội kiến Nhà Vua Bỉ Philippe và Hoàng hậu Mathilde. Trong không gian trang trọng ấy, giỏ hồng cổ Sa Pa được trao tặng đã mang đến một nét duyên Việt Nam: những đóa hồng gắn bó với miền núi Tây Bắc trở thành món quà gửi gắm tình cảm trân trọng và hữu nghị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly tặng Nhà Vua Bỉ Philippe và Hoàng hậu Mathilde giỏ hoa hồng cổ Sa Pa. (Ảnh: TTXVN phát)

Hồng cổ Sa Pa được yêu mến bởi sắc hồng dịu dàng, những lớp cánh mềm mại và hương thơm đặc trưng. Được người dân chăm sóc, nhân giống và gìn giữ qua nhiều thế hệ, giống hoa này đã trở thành một phần thân thuộc của cảnh quan và đời sống địa phương. Khi được lựa chọn làm quà tặng đối ngoại, mỗi đóa hồng còn mang theo câu chuyện về vùng đất Sa Pa và những con người bền bỉ lưu giữ vẻ đẹp ấy.

Hành trình được triển khai khẩn trương trong tháng 10/2026. Ngày 9/10, Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Học viện Nông nghiệp Việt Nam chuẩn bị cây hồng cổ Sa Pa, hoa tươi, tài liệu giới thiệu và các vật phẩm phục vụ lễ trao tặng. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp hoàn thiện thủ tục kiểm dịch; Tham tán Nông nghiệp tại Đại sứ quán Việt Nam ở Bỉ hỗ trợ kết nối với các cơ quan phía bạn. Theo phương án chuẩn bị, cây hồng còn được lựa chọn để bổ sung vào vườn hồng của Hoàng gia Bỉ.

Tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, GS.TS. Nguyễn Thị Lan đã khẩn trương thành lập các nhóm công tác, trực tiếp chỉ đạo và tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện. Các nhà khoa học, cán bộ kỹ thuật nhanh chóng rà soát nguồn cây, tuyển chọn cây khỏe, tổ chức chăm sóc, theo dõi và xây dựng phương án vận chuyển. Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh đảm nhiệm các khâu chuyên môn, từ đánh giá chất lượng cây, hoa đến chuẩn bị giải pháp bảo quản. Cây sống và hoa cắt cành được chuẩn bị theo yêu cầu kỹ thuật riêng, phù hợp với điều kiện tiếp nhận tại Bỉ. Các phòng, ban của Học viện phối hợp thiết kế hộp, biên soạn tờ giới thiệu và kết nối với các cơ quan chuyên môn, góp phần chuẩn bị chu đáo cho lễ trao tặng.

Đối với hoa tươi, công việc bắt đầu từ những khu vườn ở Sa Pa. Qua các đợt khảo sát, Vườn hồng Mộng Mơ được lựa chọn làm nơi chuẩn bị nguồn hoa. Ngày 17/10, đoàn công tác do PGS.TS. Đặng Văn Đông, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Rau quả, chủ trì, cùng cán bộ nghiên cứu, kiểm dịch thực vật, đại diện địa phương và chủ vườn tiếp tục kiểm tra, thống nhất phương án lựa chọn và xử lý hoa. Từng cành được xem xét kỹ về màu sắc, độ nở, độ cứng cuống và tình trạng sâu bệnh.

Đoàn công tác liên hợp, gồm các nhà khoa học, cán bộ lỹ thuật, cán bộ kiểm dịch, cán bộ địa phương làm việc tại Sa Pa

Quá trình chuẩn bị đặt ra không ít thử thách. Thời tiết giao mùa khiến chất lượng hoa giữa các vườn chưa đồng đều; bọ trĩ có thể ẩn trong nụ và bông, trong khi cánh hoa mỏng dễ dập, rụng khi vận chuyển. Để giữ được vẻ đẹp của hoa sau hành trình dài, nhóm kỹ thuật phải cân nhắc từng khâu: thời điểm thu hái, dưỡng hút nước, bảo vệ bông, cấp ẩm cho gốc và thử nghiệm bao gói. Mỗi thao tác đều đòi hỏi sự cẩn trọng, hướng tới giữ màu sắc tự nhiên và độ tươi của hoa đến thời điểm trao tặng.

Cùng với chuẩn bị cây và hoa, các đơn vị phối hợp thu xếp kiểm dịch, lịch vận chuyển, tiếp nhận và dưỡng phục hồi sau hành trình. Tài liệu giới thiệu, hình ảnh và hướng dẫn chăm sóc được chuẩn bị để người nhận hiểu thêm về giống hoa và vùng đất Sa Pa. Món quà vì thế là kết quả của nhiều công việc nối tiếp: người trồng gìn giữ nguồn hoa, cán bộ kỹ thuật chăm chút từng cành, cơ quan chuyên môn hướng dẫn thủ tục và các đầu mối đối ngoại kết nối việc bàn giao.

Sau chặng đường xấp xỉ 10.000 km, những bông hoa hồng, được xắp xếp lại, trước khi mang vào Hoàng Gia Bỉ

Hình ảnh giỏ hồng cổ Sa Pa tại cuộc hội kiến ngày 23/10 đã ghi dấu những nỗ lực thầm lặng ấy. Từ các khu vườn Việt Nam, giống hoa được bao thế hệ gìn giữ đã hiện diện trong một sự kiện đối ngoại cấp cao, mang theo vẻ đẹp và câu chuyện của quê hương. Với những người tham gia chuẩn bị, đó là niềm vui và sự tự hào khi công sức nghiên cứu, bảo tồn, chăm sóc được góp vào một nhiệm vụ giàu ý nghĩa.

Hành trình từ Việt Nam sang Bỉ cho thấy giá trị của hoa, cây cảnh còn được bồi đắp từ văn hóa và khả năng kết nối con người. Những đóa hồng mang tên Sa Pa đã gửi tới bạn bè quốc tế một lời chào thanh lịch từ Việt Nam. Từ sắc hoa được nâng niu qua từng chặng đường, món quà gửi gắm mong ước tình hữu nghị Việt Nam – Bỉ tiếp tục được vun đắp, bền đẹp cùng thời gian.

Đặng Văn Đông - Viện Nghiên cứu Rau quả